Kambiyo senedinde malen kaydı - Menfi tespit davası - İspat külfeti



Kambiyo senedinde malen kaydı - Menfi tespit davası - İspat külfeti



"MALEN KAYDI"NA GENEL BAKIŞ

Öncelikle malen kaydının ne olduğu, ispat açısından işlevi, malen kaydının aksini savunmanın getireceği sonuçlar, malen kaydına karşı yazılı delille ispatın istisnalarını genel olarak açıklayan Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun şu kararına bakmakta fayda var : 
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E: 2013/2402 K:2015/1532
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E: 2014/1119 K:2016/627
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E:2016/19727, K:2017/8661
Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2016/3615 K:2017/130

İSTANBUL BAM 16. HUKUK DAİRESİ E:2017/1781, K:2018/2704

  • Dava, bonolar nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı taraf, dava konusu bonoların alınacak mal karşılığı verildiğini, ancak davalının malları teslim etmediğini iddia etmiştir. Davalı taraf ise davacının aldığı mallara karşılık bonoları düzenleyip teslim ettiğini savunmuştur. Davaya konu bonolar malen kaydıyla düzenlenmiştir. Kural olarak malen kaydı ile düzenlenen bonolar malın teslim edildiğini ve bonoların da bu nedenle düzenlendiği anlamına gelir. Somut olayda taraf defterlerini inceleyen bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; taraf defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, defterlerin delil niteliğinde bulunduğu, dava konusu bonoların her iki taraf ticari defterlerinde davacı lehine kayıtlı olduğu ve davacının bu bonolar nedeniyle 100.000,00 TL alacaklı göründüğü yolunda tespitte bulunmuştur. Konunun açıklığa kavuşması açısından raporu düzenleyen bilirkişi istinaf aşamasında dairemizce dinlenmiş, bilirkişi ... 14/11/2018 tarihli duruşmada; davacının senet karşılığı alıcılar hesabına kayıt yaptığı, yıl sonunda da sipariş avansları hesabına kayıt yaptırdığı, davalı defterlerindeki kayıtların da aynı mantıkla yapıldığını, mal teslimine ilişkin bir kayıt bulunmadığını beyan etmiştir. Somut olayda malın teslim edilmediğini davacı tarafın ispat etmesi gerekmekte olup davalının tacir olduğu, aynı zamanda kendi aleyhine delil niteliğinde bulunan ticari defterlerinde dava konusu bonolar nedeniyle ticari hesaptan 100.000,00 TL davacıya borçlu gözüktüğü anlaşıldığından, davacının davasını kanıtladığı, bu itibarla davalı tarafın istinaf talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır

"MALEN KAYDI"NIN AKSİNİ İDDİA ETMENİN SONUÇLARI

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E:2015/4616, K:2016/7451

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi E:2014/2282 K:2014/5305
Yargıtay 19.Hukuk Dairesi E:2014/1057 K:2014/3153
Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2014/3818 K:2015/2293
Yargıtay 19.Hukuk Dairesi E:2015/10754 K:2016/3680
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E:2013/4525, K:2013/31169

"MALEN KAYDI" BULUNAN ÖDENMİŞ SENEDİN DELİL OLARAK KULLANILMASI

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi E:2014/14743 K:2015/556

"MALEN KAYDI" KARŞISINDA TİCARİ DEFTERLERİN DURUMU

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi Esas: 2018/789 Karar: 2021/40

SÖZLEŞME KAPSAMINDA VERİLDİĞİ SABİT OLAN MALEN KAYDI BULUNAN SENET

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E:2012/6437 K:2013/536


Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E:2016/17490, K:2018/2494


Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E:2014/16366, K:2014/18503

SENETTE NAKDEN VEYA MALEN YAZMAMASI

MENFİ TESPİT DAVASI - BONODAKİ MALEN İBARESİ - İKRAR - İSPAT YÜKÜ - YAZILI DELİLLE İSPAT ZORUNLULUĞU
Nitekim, mülga 818 sayılı Borçlar Kanunun 17.maddesini yorumlayan 12.04.1933 gün ve 30/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, borç ikrarını içeren beyyine aleyhine delil ileri sürülebilir, ancak ikrarda borcun sebebi açıklanmış ise, davalı bu sebebin gerçekleşmediğini kanıtlayabilir. Eğer borcun sebebi belirlenmemiş ise, davalı önce ikrarın belli bir sebebi bulunduğunu, sonra bu sebebin gerçekleşmediğini kanıtlamak hakkına sahiptir. Görüldüğü üzere, 1086 sayılı HUMK’nun 290.maddesi ile 12.04.1933 gün ve 30/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bedelsizlik iddiası ispat edilebilecektir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E:2018/135, K:2018/2170
Bono, belli bir borç ikrarını içeren kambiyo senedi olup, bononun belli bir sebeple düzenlendiğini ve düzenlenme sebebinin gerçekleşmediğini veya bonoda yazılı borcun ödendiğini yasal delillerle ispat etme külfeti keşideci olan davacıdadır. Dava konusu edilen bonolarda “nakten kaydı bulunmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ESAS NO    : 2017/19-1639 KARAR NO    : 2019/170
2.4.1933 T. 1932/30 E. 1933/6 K. İçtihadı birleştirme kararı gereğince senette borcun sebebi belli ise sebebin gerçekleşmediğini, belli değil ise önce sebebi bulunduğunu ve sonra da sebebin gerçekleşmediğini yazılı delillerle ispatlamalıdır.